Σιγά-σιγά οι συγγραφικές ομάδες έχουν ξεκινήσει να ενημερώνουν τους εκπαιδευτικούς για τα καινούρια σχολικά βιβλία αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία. Πρόκειται σίγουρα για μία πολύ καλή πρωτοβουλία και με αφορμή αυτό το γεγονός θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο. Σε μία από αυτές τις εκδηλώσεις παρατήρησα ότι οι συγγραφείς υπερτόνιζαν τη σημασία της διερεύνησης και της ανακάλυψης και αποσιωπούσαν τον κρίσιμο ρόλο της άμεσης/ρητής διδασκαλίας στις σύγχρονες τάξεις. Και ενώ αυτό ήταν θεμιτό να συμβεί πριν κάποια χρόνια, στην εποχή μας είναι ξεπερασμένο. Τα τελευταία χρόνια στις επιστήμες της εκπαίδευσης έχει φανεί πως δε διδάσκεις με έναν και μόνο τρόπο ούτε υπάρχει ιδανικός τρόπος διδασκαλίας. Απεναντίας, ο εκπαιδευτικός οφείλει να εξετάζει τους μαθητές που έχει απέναντί του και να διαλέγει τον καταλληλότερο τρόπο για αυτούς.
Μπορούμε, για παράδειγμα, να δούμε τι αναφέρεται στο «Unlocking High‑Quality Teaching», μία έκδοση του 2025 του ΟΟΣΑ —ο οικονομικός οργανισμός που διοργανώνει τον πιο διάσημο εκπαιδευτικό διαγωνισμό, τον διαγωνισμό Πίζα— για τη διδασκαλία υψηλής ποιότητας. Στη σελίδα 15 επισημαίνεται ότι: «Επομένως, το ερώτημα είναι για ποιο μάθημα, πού, γιατί, για ποιον και πότε οι συγκεκριμένες παιδαγωγικές μέθοδοι είναι οι καλύτερες δυνατές». Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο τονίζεται ότι δεν έχει νόημα να αντιπαραβάλλουμε παραδοσιακή με προοδευτική διδασκαλία, μαθητοκεντρική με δασκαλοκεντρική διδασκαλία, μιας και αυτές οι διακρίσεις είναι πλέον ξεπερασμένες. Ο εκπαιδευτικός οφείλει να κρίνει κάθε φορά πώς ακριβώς θα διδάξει ανάλογα με τις συνθήκες που αντιμετωπίζει. Αναφέρω τη συγκεκριμένη ηλεκτρονική έκδοση όχι μόνο γιατί είναι πολύ πρόσφατη, αλλά κυρίως επειδή το έργο έχει πολλούς συντελεστές από πολλές χώρες και ποικίλες θέσεις στην εκπαίδευση.
Με βάση αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθούν απόψεις που κυριαρχούν εδώ και πολλά χρόνια στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα για το τι είναι διδασκαλία υψηλής ποιότητας. Δεν είναι δυνατόν το 2026 να μιλάμε μόνο για διερευνητική, μαθητοκεντρική, ανακαλυπτική μάθηση. Τόσο στα αναλυτικά προγράμματα όσο και στα σχολικά εγχειρίδια αλλά και στην αξιολόγηση πρέπει να θεωρείται εξίσου σημαντική, αν όχι σημαντικότερη, και η άμεση/ρητή διδασκαλία. Η δουλειά του εκπαιδευτικού είναι να επιλέγει κάθε φορά την καλύτερη και όχι να εμμένει σε έναν συγκεκριμένο τρόπο διδασκαλίας.
Σχόλια