Αναρτήσεις

Ένα παραμύθι για τα κλάσματα

Εικόνα
Με τα χρόνια γίνεται ρουτίνα η διδασκαλία διαφόρων εννοιών και δεξιοτήτων . Δεν είναι κακό· σου επιτρέπει να αφοσιωθείς σε άλλους τομείς στους οποίους στην παρούσα φάση υστερείς. Με τα χρόνια όμως εμφανίζονται μαθητές που αποδεικνύουν τις ρουτίνες σου ανεπαρκείς και σε αναγκάζουν να βάλεις κάτι άλλο στη θέση τους. Έτσι την έπαθα κι εγώ με τη διδασκαλία της μετατροπής των μεικτών σε κλάσματα και τούμπαλιν. Χρόνια χρησιμοποιούσα οπτικές απεικονίσεις για να κατανοήσουν τη διαδικασία και να μην παπαγαλίζουν τον αλγόριθμο μετατροπής. Ήμουν ευχαριστημένος, μέχρι που σε μια τάξη κάποιοι μαθητές δεν τον μάθαιναν με τίποτα. Συνειδητοποίησα ότι δεν έφταιγε ο αλγόριθμος· αδυνατούσαν να κατανοήσουν τη γραπτή αναπαράσταση του μεικτού και του κλάσματος. Όπως και να τα εξηγούσα, την επόμενη μέρα τα ξεχνούσαν όλα. Δεν είχαν ιδέα τι σήμαινε ο αριθμητής και τι ο παρονομαστής. Επινόησα, επομένως, ένα παραμύθι για να την καταλάβουν. Εννοείται πως δεν απέφυγα την εξάσκηση, αλλά πλέον η γραπτή αναπαράστασ…

Μεταγνωστική ανατροφοδότηση

Εικόνα
Η τελευταία πρακτική που αναλύεται στο βιβλίο Powerful Teaching: Unleash the Science of Learning είναι η μεταγνωστική ανατροφοδότηση (feedback-driven metacognition). Ουσιαστικά σημαίνει δύο πράγματα: Α) Πες στον μαθητή πώς τα πήγε Πρόκειται για την κλασική ανατροφοδότηση. Ο εκπαιδευτικός αναφέρει στον μαθητή πώς τα πάει είτε αμέσως είτε κάποια άλλη στιγμή. Δύο είναι οι αποτελεσματικότεροι τρόποι ανατροφοδότησης: να αναφέρει απλώς ότι η απάντηση είναι σωστή ή λάθος·να εξηγεί γιατί η απάντηση είναι σωστή ή λάθος. Και οι δύο τρόποι είναι σωστοί. Ο πρώτος είναι πιο γρήγορος· ο δεύτερος πιο αποτελεσματικός. Ανάλογα με τον χρόνο που έχεις στη διάθεσή σου τους χρησιμοποιείς. Το σημαντικό είναι να θυμάσαι ότι η ανατροφοδότηση πρέπει να υπάρχει και στις σωστές απαντήσεις. Να λες δηλαδή στον μαθητή ότι απάντησε σωστά, ενίοτε εξηγώντας και το γιατί. Κομβικής σημασίας είναι να εξηγείς συχνά-πυκνά στους μαθητές ότι με τα λάθη μαθαίνουμε και είναι μέρος της μαθησιακής διαδικασίας. Εγώ το έχω και σα…

Μεικτή εξάσκηση

Εικόνα
Η 3η διδακτική πρακτική που αναλύεται στο βιβλίο Powerful Teaching: Unleash the Science of Learning είναι η μεικτή εξάσκηση (interleaving practice). Το κεντρικό σκεπτικό είναι: Δίδαξε μαζί έννοιες ή δεξιότητες που μοιάζουν Π.χ., διδάσκουμε ανάλογα και αντιστρόφως ανάλογα ποσά. Αντί να διδάξουμε τη μία εβδομάδα μόνο τα ανάλογα και την άλλη βδομάδα μόνο τα αντιστρόφως ανάλογα, είναι καλύτερο να τα διδάξουμε ταυτόχρονα από την πρώτη μέρα. Δίνοντας στους μαθητές από την αρχή προβλήματα και των δύο τύπων, τους αναγκάζεις να σκεφτούν τις διαφορές που υπάρχουν και έτσι να κατανοήσουν καλύτερα δύο παρόμοιες αλλά διαφορετικές έννοιες.
Η μεικτή εξάσκηση έχει μελετηθεί εκτεταμένα στα μαθηματικά, μάθημα στο οποίο εφαρμόζεται πολύ εύκολα. Εφαρμόζεται όμως και αλλού. Στο συντακτικό, κάνοντας δύο-τρία συντακτικά φαινόμενα μαζί· στην ορθογραφία επαναλαμβάνοντας λέξεις προηγούμενης ορθογραφίας ή συνδυάζοντας δυο-τρεις διαφορετικούς ορθογραφικούς κανόνες, π.χ., τα ρήματα σε -αίνω και σε -ώνω· στον γρ…

Κατανεμημένη εξάσκηση

Εικόνα
Η δεύτερη πρακτική που αναλύεται στο βιβλίο Powerful Teaching: Unleash the Science of Learning είναι η εκτεταμένη εξάσκηση. Σημαίνει δύο πράγματα: Α) Άπλωνε αντί να συσσωρεύεις τη διδασκαλία Σκέψου ότι είναι Δευτέρα και οι μαθητές γράφουν τεστ την Παρασκευή. Μπορείς να ασχοληθείς μόνο τέσσερις ώρες για να τους προετοιμάσεις για το τεστ. Θα αφιερώσεις τέσσερις ώρες την Πέμπτη ή μία ώρα τη Δευτέρα, μία την Τρίτη, μία την Τετάρτη, μία την Πέμπτη; Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος; Η έρευνα λέει η δεύτερη. Να κατανείμεις, να απλώσεις δηλαδή τη διδασκαλία και όχι να την συσσωρεύσεις σε μία μέρα.
Μπορείς να το εφαρμόσεις παντού: όταν θες να διδάξεις προπαίδεια, τις τέσσερις πράξεις, το υποκείμενο, το αντικείμενο, το κατηγορούμενο, τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς, προβλήματα στα Μαθηματικά και στις Φυσικές Επιστήμες. Αντί, π.χ., να αφιερώνεις μία ολόκληρη διδακτική ώρα στην προπαίδεια, καλύτερα να εξασκήσεις τους μαθητές ένα πεντάλεπτο κάθε φορά που έχεις Μαθηματικά και μετά να συνεχίσεις με…

Δάσκαλε! Έι, δάσκαλε!

Δάσκαλε! Έι, δάσκαλε! Εγώ είμαι. Εγώ, στο τελευταίο θρανίο. Εγώ που δυσκολεύομαι να διαβάσω. Εγώ που δεν ξέρω την κάθετη πρόσθεση. Εγώ, που δε μαθαίνω μια παράγραφο. Εγώ που σιωπώ ό,τι κι αν ρωτήσεις…
Δάσκαλε! Έι, δάσκαλε! Εγώ είμαι. Εγώ που δεν προσέχω. Εγώ που μιλάω συνέχεια. Εγώ που μιλάω άσχημα. Εγώ που θυμώνω εύκολα. Εγώ, που ώρες ώρες δεν καταλαβαίνω τη συμπεριφορά μου…
Δάσκαλε! Έι, δάσκαλε! Εγώ είμαι. Εγώ που αναφέρεις στο γραφείο. Εγώ που καλείς τους γονείς μου. Εγώ που δε βγάζεις άκρη...
Δάσκαλε! Έι, δάσκαλε! Εγώ είμαι. Θα με βοηθήσεις;

ΑΔΙΠΠΔΕ: Αναλφαβητισμός ή προχειροδουλειά;

Ως συνήθως δεν μπορείς να ενημερωθείς από τον ελληνικό τύπο για επιστημονικά θέματα. Έτσι, δεν μπορούσα να καταλάβω τι ακριβώς υποστήριζε η ετήσια έκθεση της ΑΔΙΠΠΔΕ για την έκταση του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Ελλάδα. Αναγκάστηκα, επομένως, να τη διαβάσω.
Το βασικό πρόβλημα με τη συγκεκριμένη έκθεση είναι ότι καταλήγει σε συμπεράσματα που δε θεμελιώνονται εμπειρικά. Είναι λάθος να χρησιμοποιείς τους σχολικούς βαθμούς για να διερευνήσεις την έκταση του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Ελλάδα. Δεν έχεις ιδέα τι πραγματικά μετρά ο βαθμός που βάζει κάθε εκπαιδευτικός. Δεν ξέρεις αν όντως δείχνουν λειτουργικό αναλφαβητισμό, αφού κανείς δε βαθμολογεί έχοντας κατά νου την ανάδειξη αυτού του φαινομένου.
Αν θες να ερευνήσεις το συγκεκριμένο φαινόμενο το ορίζεις (κάτι που αναγράφεται στην έκθεση), εξηγείς πώς θα πραγματοποιήσεις τις μετρήσεις, δημιουργείς τα κατάλληλα τεστ, τα χορηγείς σε αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών, επεξεργάζεσαι τα δεδομένα, καταλήγεις σε συμπεράσματα. Εκτός απ…

Διάσπαρτες σκέψεις για τα τόσα χρόνια επιμορφώσεων

Εικόνα
Επειδή όλο και κάποια επιμόρφωση γίνεται στις αρχές της σχολικής χρονιάς, αναφέρω κάποιες σκέψεις.

A) Μετά από κάθε επιμόρφωση πρέπει να ελέγχουμε διεξοδικά αυτά που ακούσαμε.
Η επιμόρφωση στηρίζεται σε μια απλή ιδέα: ο επιμορφωτής ξέρει περισσότερα από τον επιμορφούμενο. Πολλές φορές όμως οι επιμορφωτές διαδίδουν μύθους. Κλασικό παράδειγμα τα μαθησιακά στιλ· αναφέρονται συχνά, ειδικά όταν παρουσιάζεται η διαφοροποιημένη διδασκαλία. Πρόκειται για παγκόσμιο μύθο που δε φεύγει με τίποτα από τον χώρο της εκπαίδευσης (περισσότερες πληροφορίες εδώεδώεδώ και εδώ). Τα ίδια ισχύουν και για την πολλαπλή νοημοσύνη του Gardner που δεν έχει καμία εμπειρική θεμελίωση (βλέπε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ). Συνεπώς, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να εξετάζουμε αυτά που μάθαμε, ειδικά στην περίπτωση που μας αρέσουν. Ο άνθρωπος έχει την τάση να αναζητά πληροφορίες που επιβεβαιώνουν όσα ήδη πιστεύει ως αληθή και να αγνοεί πληροφορίες που αντικρούουν τις πεποιθήσεις του (σελ. 22). B) Ε…