Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Δεκέμβριος, 2012

Κριτική σκέψη

Γιατί δεν καλλιεργείται η κριτική σκέψη στην ελληνική εκπαίδευση; Είναι μια ερώτηση που με απασχολεί από μαθητή, τουλάχιστον από την Γ΄ Λυκείου όταν και βίωσα το σύστημα των πανελληνίων εξετάσεων. Γιατί λοιπόν; Μερικές ϕορές οι απαντήσεις περιστρέϕονται γύρω από συνωμοσίες: συνωμοτεί το κεϕάλαιο, η εξουσία, οι ξένοι, οι Αμερικανοί. Συχνότερα κατηγορείται η παπαγαλία. Κανείς πάντως δε λέει την αλήθεια: η κριτική σκέψη απουσιάζει γιατί η ελληνική κοινωνία δεν την αντέχει.

Τι είναι η κριτική σκέψη; Ουσιαστικά είναι η επιλογή που απορρέει από λογικές διεργασίες· επιλογή, λογική. Αυτές είναι οι λέξεις που μας ενδιαϕέρουν. Αυτές είναι οι λέξεις που μας τρομάζουν.

Γιατί μας τρομάζουν; Ο μαθητής, όταν σκέϕτεται κριτικά, επιλέγει, διαμορϕώνει μόνος του μια άποψη, χρησιμοποιώντας τη λογική του. Η διδασκαλία της κριτικής σκέψης περιορίζεται σε αυτό: στο πώς να χρησιμοποιείς τη λογική σου και όχι στο να λες ποια είναι η αλήθεια. Μόνο αυτό, τίποτε άλλο. Κι αυτό τρομάζει. Η ελληνική κοινωνία δε …

Το βιβλίο

Διάβασα ένα άρθρο που αναϕέρεται σε 10 υπέροχες διαϕημίσεις για το βιβλίο και την ανάγνωση. Ευϕυείς πραγματικά. Και σχεδόν αποκλειστικά αϕιερωμένες στη λογοτεχνία. Ουδέποτε κατάλαβα γιατί συμβαίνει αυτό. Γιατί η ϕιλαναγνωσία ταυτίζεται αποκλειστικά με την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. Δηλαδή αν κάποιος διαβάζει κυρίως μη λογοτεχνικά βιβλία, δε θεωρείται καλλιεργημένος;

Πολλά κρίσιμα ζητήματα της σημερινής εποχής είναι αδύνατον να προσεγγιστούν αν στηριχτεί κάποιος μόνο, ή έστω σε μεγάλο βαθμό, στη λογοτεχνία. Λ.χ., η κλιματική αλλαγή, η οικονομική κρίση, η βιοηθική, οι διακρίσεις, ο ρατσισμός, η δημοκρατία και τα προβλήματά της, το δικαίωμα στην οπλοκατοχή —για να γράψω και κάτι επίκαιρο—, οι μεταϕυσικές πεποιθήσεις κάποιου. Σε ποιο από αυτά μπορείς να πάρεις θέση, να συμμετέχεις ενεργά στον διάλογο στηριζόμενος αποκλειστικά στον Καβάϕη, στον Ελύτη, στον Έλιοτ;

Πολλοί θεωρούν τα συγκεκριμένα βιβλία πεζά, ξερά. Θεωρούν πως δεν μπορείς να τα απολαύσεις. Και γιατί δεν μπορείς να απολ…

Το καλό σχολείο.

Για αρκετούς το καλό σχολείο ταυτίζεται με την παρουσία μεγάλου αριθμού καλών μαθητών. Όσους περισσότερους αριστούχους έχει τόσο καλύτερο θεωρείται.

Για μένα το καλό σχολείο δεν ορίζεται από τον αριθμό των καλών μαθητών, αλλά από τον αριθμό των καλών εκπαιδευτικών. Και προϕανώς στο καλό σχολείο, εκεί δηλαδή που υπάρχουν πολλοί καλοί εκπαιδευτικοί, θα πρέπει να συγκεντρώνονται οι δυσκολότερες περιπτώσεις· οι παιδαγωγικές προκλήσεις. Αλλιώς τι νόημα έχει να χαρακτηρίζεται: «Καλό σχολείο»; Ποιους να συγκεντρώνει; Αυτούς που δεν κουράζουν κανέναν;

Πείτε με αιθεροβάμονα, πείτε με όπως θέλετε. Ξέρω ότι η ποιότητα του δασκάλου πολλές ϕορές δε ϕέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Δεν μπορείς να ϕυτέψεις καρυδιές στη Σαχάρα (για την ώρα τουλάχιστον). Ξέρω όμως ότι όσες ϕορές έριξα τις ευθύνες στους μαθητές μου κανείς δεν έμαθε τίποτα. Όσες ϕορές τις έριξα σε μένα κάποιοι έμαθαν· άλλοι περισσότερα, άλλοι λιγότερα. Και αυτό μου δίνει την ώθηση να συνεχίσω.