Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Μια αποτυχημένη διδασκαλία

Θα ξεκινήσω με δύο παραδοχές: πρώτον, όταν μιλάει ένας εκπαιδευτικός με άτομο εκτός εκπαίδευσης συνήθως επιρρίπτει τις ευθύνες για τα εκπαιδευτικά προβλήματα σε όλους τους άλλους εκτός από τους εκπαιδευτικούς· δεύτερον, όταν μιλούν εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας με εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας, συχνά η συζήτηση βρίθει αλληλοκατηγοριών. Πιστεύω ότι βλέπετε την αντίφαση: στην πρώτη περίπτωση δε φταίνε οι εκπαιδευτικοί, ενώ στη δεύτερη φταίνε οι εκπαιδευτικοί, απλώς ο εκάστοτε ομιλητής δεν ανήκει στην ομάδα που προκαλεί τα δεινά.

Κι όλο αυτό γιατί φοβόμαστε να πούμε ότι φταίμε κι εμείς. Ή μάλλον επειδή το βλέπουμε σαν φταίξιμο και όχι σαν πρόκληση. Γιατί τι αξία έχει το επάγγελμά μας, αν μπορούμε να διδάξουμε μόνο την περιορισμένη ομάδα ευφυών και πειθαρχημένων παιδιών; Ε, αυτό πάνω κάτω μπορεί να το κάνει ο καθένας. Το ενδιαφέρον αρχίζει από κει και πέρα. Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν κάνεις τη διαφορά.

Αυτός είναι και ο λόγος που όταν περιγράφουμε διδασκαλίες, περιγράφουμε θριάμβους. Δε νιώθουμε άνετα με τις αποτυχίες μας. Μας βασανίζουν. Έτσι, κι εγώ για αλλαγή θα γράψω για μια αποτυχία, μια αυθεντική, γνήσια αποτυχία όπου όλα πήγαν στραβά. Πιστεύω ότι κατά βάθος όλοι μας έχουμε ανάγκη να μιλήσουμε για τις αποτυχίες κι όχι για τις επιτυχίες. Αν δεν το κάνουμε, δε θα καταλάβουμε ποτέ ότι η δουλειά μας είναι να βελτιωνόμαστε και όχι να είμαστε αλάνθαστοι.

Μια Τρίτη, λοιπόν, είχα αποφασίσει να διδάξω μαθηματικά το πρώτο δίωρο. Δεν έχει σημασία τι θα δίδασκα· σημασία έχει πως ήμουν σίγουρος ότι το μάθημα θα πήγαινε καλά. Μπορούσα να δω ξεκάθαρα στο μυαλό μου πώς θα κυλούσαν τα πράγματα με την παραμικρή λεπτομέρεια. Ήταν μια εξαίσια ταινία η οποία δεν προβλήθηκε ποτέ στην τάξη μου...

Τα μικρά δεν θυμόνταν τίποτα. Ξέχασα ότι η μάθηση στηρίζεται σε γερές δόσεις επανάληψης και ότι όσο κι αν τις ξεχνάς, αυτές επιμένουν να σου χτυπούν την πόρτα. Και όταν επιχείρησα να την πραγματοποιήσω, δεν την οργάνωσα σωστά. Ό,τι υλικό έδωσα έγινε παιχνίδι...

«Αυτό το παιδί δεν προσέχει!» 

«Το άλλο μιλάει συνέχεια!» 

«Τούτο έχει δυσκολίες στα μαθηματικά!»

«Εκείνο δεν είναι και το πιο έξυπνο!» 

Πόσες και πόσες φορές δεν έχουν περάσει αυτές οι σκέψεις από το μυαλό μας; Πόσες και πόσες φορές απέτυχαν να μας βοηθήσουν; Πόσες και πόσες φορές θα τις επαναλάβουμε ακόμα; Την επόμενη μέρα έκανα το μόνο που μπορούσα να κάνω: άλλαξα τη διδασκαλία μου...

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η Κάθετη Αφαίρεση

Με την κάθετη αφαίρεση είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Τόσο που αδυνατούμε να καταλάβουμε τις δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Β΄ Δημοτικού όταν την πρωτοσυναντούν. Ας πάρουμε για παράδειγμα την ακόλουθη αφαίρεση:

 53
-19

Τα παιδιά αδυνατούν να κατανοήσουν για ποιον λόγο δανειζόμαστε μια δεκάδα και το 3 στη θέση των μονάδων γίνεται 13 και γιατί στη συνέχεια το 1 στη θέση των δεκάδων γίνεται 2. Σε μας φαίνεται αυτονόητο αλλά, αν το σκεφτούμε λίγο καλύτερα, απλώς έχουμε εξοικειωθεί με τη διαδικασία. Στην πραγματικότητα δεν καταλαβαίνουμε τι κάνουμε. Πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτήν την δυσκολία;

Mε τη γυναίκα μου, που διδάσκει φέτος στη Β΄ Δημοτικού, προτείνουμε δύο τρόπους. Η ουσία είναι η ίδια, ο τρόπος διδασκαλίας αλλάζει. Στον πρώτο τρόπο η διδασκαλία είναι άμεση (ο δάσκαλος δηλαδή εξηγεί και οι μαθητές παθητικά παρατηρούν). Τα βήματα είναι τα εξής:

Α) Παρουσιάζουμε με κυβάκια τον αριθμό 53 δηλαδή με πέντε δεκάδες και τρεις μονάδες, ενώ δίπλα μας έχουμε ένα παιδί που έχει αρκετά κ…

Για τις κάμερες στην τάξη

Το πρόβλημα με την κάμερα ξεκινάει από τη στρεβλή αντίληψη που έχει πολύς κόσμος για το τι είναι η διδασκαλία. Διαφωνώ με την κάμερα όχι γιατί φοβάμαι να με αξιολογήσουν· όποιος θέλει να μου στείλει μήνυμα και να έρθει. Διαφωνώ γιατί ο μαθητής στο σπίτι δε θα μάθει και ταυτόχρονα θα εμποδίσει και τους άλλους μαθητές στην τάξη να μάθουν. 
Γιατί δε θα μάθει ο μαθητής στο σπίτι; Ο πρώτος λόγος είναι ότι οι ανήλικοι δεν είναι ενήλικοι· δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα τα οποία τα κάνουμε εμείς με μεγάλη ευκολία. Καθήκον του εκπαιδευτικού είναι να παρέμβει για να καλύψει αυτό το έλλειμμα. Μία από τις παρεμβάσεις είναι να κρατά τους μαθητές προσηλωμένους στο μάθημα. Πώς θα το κάνει αυτό όταν ο μαθητής θα βρίσκεται στο σπίτι; Είναι σίγουρο ότι μετά από ένα χρονικό διάστημα ο μαθητής δε θα τον παρακολουθεί πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, ενώ ο ίδιος μαθητής αν ήταν στην τάξη πιθανότητα θα τον παρακολουθούσε. 
Δεύτερον, το μάθημα στο σχολείο στηρίζεται στην αλληλεπίδραση του εκπαιδευτικού με τον …

Ένα παραμύθι για τα κλάσματα

Με τα χρόνια γίνεται ρουτίνα η διδασκαλία διαφόρων εννοιών και δεξιοτήτων . Δεν είναι κακό· σου επιτρέπει να αφοσιωθείς σε άλλους τομείς στους οποίους στην παρούσα φάση υστερείς. Με τα χρόνια όμως εμφανίζονται μαθητές που αποδεικνύουν τις ρουτίνες σου ανεπαρκείς και σε αναγκάζουν να βάλεις κάτι άλλο στη θέση τους. Έτσι την έπαθα κι εγώ με τη διδασκαλία της μετατροπής των μεικτών σε κλάσματα και τούμπαλιν. Χρόνια χρησιμοποιούσα οπτικές απεικονίσεις για να κατανοήσουν τη διαδικασία και να μην παπαγαλίζουν τον αλγόριθμο μετατροπής. Ήμουν ευχαριστημένος, μέχρι που σε μια τάξη κάποιοι μαθητές δεν τον μάθαιναν με τίποτα. Συνειδητοποίησα ότι δεν έφταιγε ο αλγόριθμος· αδυνατούσαν να κατανοήσουν τη γραπτή αναπαράσταση του μεικτού και του κλάσματος. Όπως και να τα εξηγούσα, την επόμενη μέρα τα ξεχνούσαν όλα. Δεν είχαν ιδέα τι σήμαινε ο αριθμητής και τι ο παρονομαστής. Επινόησα, επομένως, ένα παραμύθι για να την καταλάβουν. Εννοείται πως δεν απέφυγα την εξάσκηση, αλλά πλέον η γραπτή αναπαράστασ…