Πρόσφατα διάβασα το βιβλίο «Verified: How to Think Straight, Get Duped Less, and Make Better Decisions about What to Believe Online» των Mike Caulfield και Sam Wineburg το οποίο αναφέρει απλούς και γρήγορους τρόπους με τους οποίους διασταυρώνεις ό,τι διαβάζεις ή βλέπεις στο διαδίκτυο. Σκέφτομαι σιγά σιγά να παρουσιάσω μερικές από τις ιδέες τους ξεκινώντας με την παρούσα ανάρτηση στην οποία θα παρουσιάσω το βασικό σκεπτικό τους, τη μέθοδο SIFT. Πρόκειται για μια μέθοδο που αποτελείται από τα παρακάτω τέσσερα βήματα μέσω των οποίων μπορείς να αξιολογήσεις οποιαδήποτε είδηση πέφτει στην αντίληψή σου.
- Σταμάτα (Stop). Στο πρώτο βήμα σταματάς και αναρωτιέσαι τι γνωρίζεις για τον ισχυρισμό και την πηγή. Δεν ασχολείσαι καθόλου με το αν είναι αληθινά όσα αναφέρονται, αλλά επικεντρώνεσαι στο να καταλάβεις τι πραγματικά βλέπεις και αν συνειδητοποιείς για ποιον λόγο ο ισχυρισμός σού διεγείρει συγκεκριμένα συναισθήματα, όπως θυμό και έκπληξη.
- Ερεύνησε την πηγή (Investigate the source). Ψάχνεις γρήγορα αξιοποιώντας τις μηχανές αναζήτησης (βλέπε Google) αν η πηγή είναι αξιόπιστη ή όχι. Πολλές φορές η αξιολόγηση της είδησης σταματά εδώ αν διαπιστώσεις ότι η πηγή δεν είναι αξιόπιστη.
- Βρες άλλες αναφορές (Find other coverage). Ψάχνεις να δεις τι λένε άλλες πηγές για τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Αν δεν μπορείς να βρεις άλλες πηγές μάλλον υπάρχει πρόβλημα.
- Εντόπισε τον ισχυρισμό, την αναφορά ή το μέσο στο αρχικό πλαίσιο (Trace the claim, quote or media to the original context). Πολλές φορές ένας ισχυρισμός δεν προέρχεται από την πηγή στην οποία τον διαβάζουμε. Πήγαινε στην πρωταρχική πηγή, κρίνε την αξιοπιστία της και στη συνέχεια έλεγξε αν όντως υποστηρίζει τον ισχυρισμό.
Σε επόμενες αναρτήσεις θα παρουσιάσω και πιο εξειδικευμένες οδηγίες οι οποίες αναφέρονται στο βιβλίο και εξηγούν σε μεγαλύτερο βάθος τα συγκεκριμένα βήματα.
Σχόλια