Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Ιανουάριος, 2009

Ναι, αλλά, κύριε, στο γυμνάσιο τα ζητούν παπαγαλία… (ΙIΙ)

Μια από αυτές τις μέρες κατά τη διάρκεια της Γεωγραφίας ένας μαθητής μου μου επισήμανε πως οι άνθρωποι που ζουν στην εύκρατη ζώνη πρέπει να είναι εξυπνότεροι από τους άλλους, αφού έχουν δημιουργήσει τόσα τεχνολογικά επιτεύγματα. Αυτή του η παρατήρηση αποτέλεσε το έναυσμα για μια συζήτηση γύρω από τους λόγους που οδήγησαν τη Δύση να κυριαρχήσει στον υπόλοιπο κόσμο. Παράλληλα, την ίδια μέρα, μια μαθήτριά μου αναρωτήθηκε αν στις τροπικές ζώνες οι άνθρωποι κόβουν τα τροπικά δάση προκειμένου να δημιουργήσουν χωράφια. Άθελά της άγγιξε ένα άλλο μεγάλο θέμα, αυτό της καταστροφής των τροπικών δασών από τα σύγχρονα κράτη.

Σε συμβάντα σαν τα παραπάνω αναφέρεται το δεύτερο απόσπασμα από τον οδηγό του πανεπιστημίου του Harvard που εστιάζεται στο δεύτερο αναγνωστικό στάδιο (δες προηγούμενη ανάρτηση). Συγκεκριμένα, το παρόν κείμενο προτρέπει τους αναγνώστες κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης να σημειώνουν στο περιθώριο του κειμένου τόσο τις σκέψεις που τους δημιουργούνται όσο και πιθανές ερωτήσεις που το…

Ναι, αλλά, κύριε, στο γυμνάσιο τα ζητούν παπαγαλία… (ΙI)

Γενικά μιλώντας, μπορούμε να διακρίνουμε σε τρεις φάσεις τη διαδικασία της ανάγνωσης. Η πρώτη αφορά όλες εκείνες τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει ένας έμπειρος αναγνώστης πριν ξεκινήσει να διαβάζει, η δεύτερη τις στρατηγικές που αξιοποιούνται κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης και η τρίτη αναφέρεται στο τι κάνουμε μόλις τελειώσουμε με το κείμενο.

Στην παρούσα ανάρτηση θα παρουσιάσω το πρώτο απόσπασμα από τον οδηγό μελέτης του πανεπιστημίου του Harvard (ολόκληρο το κείμενο εδώ) που επικεντρώνεται στο πρώτο στάδιο της ανάγνωσης.

Συνοψίζοντας τα όσα αναφέρει, θα τόνιζα ότι πρέπει να διδάξουμε στους μαθητές μας πως πριν αρχίσουν να διαβάζουν ένα κείμενο πρέπει πρώτα να εξετάσουν εξονυχιστικά τον τίτλο, την περίληψη, τους πλαγιότιτλους, τις εικόνες ή τα πιθανά σχεδιαγράμματα και γενικά κάθε στοιχείο που βρίσκεται εκτός κειμένου. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο αναγνώστης αποκτά μια πρώτη εικόνα για το κείμενο, γεγονός που οδηγεί σε βαθύτερη κατανόηση.


1. Πρώτη εξέταση. Ψάξε τι υπάρχει γύρω από το κείμενο…

Ναι, αλλά, κύριε, στο γυμνάσιο τα ζητούν παπαγαλία… (Ι)

Στο Λύκειο, όταν ήμουν στη β΄ δέσμη, κατά το Μάη μήνα, τα παράτησα όλα. Θυμάμαι σηκώθηκα ένα πρωί, πήρα στα χέρια μου ένα δίτομο εκλαϊκευμένο βιβλίο φυσικών επιστημών του Αλέξανδρου Σταυρόπουλου με τίτλο «Η ζωή σε επίπεδο μορίων», κλειδώθηκα στο δωμάτιό μου και γεμάτος ενοχές απόλαυσα σε μια μέρα τις 100 πρώτες σελίδες του. Την επόμενη ακολούθησαν άλλες ογδόντα, την άλλη μέρα πενήντα ώσπου το τελείωσα όλο. Ο ρυθμός ανάγνωσης μειωνόταν μόνο και μόνο για να βυθιστώ στην ηδονή που αντλούσα από τις ιδέες που συναντούσα σε κάθε σελίδα. Το βιβλίο ήταν γραμμένο σε μορφή διαλόγου. Διάλογος άσχετος με τους μονολόγους του Πλάτωνα ή με αυτούς των τηλεοπτικών μέσων. Όλα τα κεντρικά μηνύματα των θετικών επιστημών περνούσαν μέσα από μια ζωντανή και συνάμα απολαυστική συζήτηση μιας παρέας επιστημόνων. Πρόκειται για μια έξοχη συνάντηση της λογοτεχνίας με την επιστήμη, ένα πραγματικό υπόδειγμα εκλαΐκευσης των επιστημών.

Ωστόσο, οι ενοχές δε με άφηναν. Τραγικό αλλά αληθινό. Είχα τύψεις επειδή επέλεγα τη…