Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Φεβρουάριος, 2009

Πέρα από τον οδηγό του Harvard (I)

Ο οδηγός είναι ένα καλό και ευσύνοπτο εργαλείο, απευθύνεται όμως σε φοιτητές, με αποτέλεσμα να λείπουν στοιχεία σημαντικά όσον αφορά τη διδασκαλία της κατανόησης, που έχουν αναδειχτεί από τη σχετική με την ανάγνωση επιστημονική έρευνα.

Ένα από αυτά, με προεκτάσεις σ’ όλο το φάσμα του αναλυτικού προγράμματος, είναι η συνειδητοποίηση από την πλευρά του μαθητή των σημείων ενός κειμένου που αδυνατεί να κατανοήσει και οι συνακόλουθες στρατηγικές που πρέπει να ακολουθήσει, ώστε να ξεπεραστεί το εμπόδιο που μόλις έχει αναδυθεί.

Όταν γράφω για σημεία στα οποία υπάρχει ρήξη του νοήματος, δεν εννοώ μόνο τις γνωστές σε όλους μας «άγνωστες λέξεις». Για να γίνει φανερό και το μέγεθος του προβλήματος, σας αναφέρω ενδεικτικά πως στο ακόλουθο απόσπασμα από την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της Στ΄ «Έχει λοιπόν ο άνθρωπος, εκτός από τις βιολογικές, και κοινωνικές ανάγκες εξίσου σημαντικές με τις πρώτες» η απορία όλης της φετινής τάξης μου ήταν τι σημαίνει η λέξη «πρώτες». Μιλάμε για παιδιά μορφωμένων γον…

Ναι, αλλά, κύριε, στο γυμνάσιο τα ζητούν παπαγαλία… (V)

Το τελευταίο απόσπασμα από τον οδηγό μελέτης του Harvard αναφέρεται στο τρίτο αναγνωστικό στάδιο (για τα στάδια βλέπε εδώ). Αποτελεί ίσως το πιο παραμελημένο και συνάμα το πιο δύσκολα εφαρμόσιμο τμήμα του οδηγού για την ελληνική σχολική πραγματικότητα. Πάραυτα, για μένα είναι το πιο ουσιώδες, καθότι είναι αυτό που κατεξοχήν ταυτίζεται με την ενεργοποίηση του μαθητή. Τούτο συμβαίνει επειδή αναγκάζει το παιδί να μην αντιμετωπίζει τα προηγούμενα μαθήματα σαν ανύπαρκτα, αλλά να βλέπει τη συνολική εικόνα, καθώς και τις πιθανές διεπιστημονικές – διαθεματικές συσχετίσεις.


5. Γενικό πλαίσιο: Αφού τελειώσεις το διάβασμα, συσχέτισέ το με ό,τι ξέρεις.

•Πότε έχει γραφτεί ή πού έχει εκδοθεί; Αυτοί οι παράγοντες αλλάζουν ή επηρεάζουν τη γνώμη σου γύρω από το κείμενο;
•Δες το επίσης μέσα από τους φακούς της δικής σου εμπειρίας. Η κατανόηση των λέξεων της σελίδας και της σημασίας τους διαμορφώνεται πάντα από αυτά που σου έμαθαν να πιστεύεις και να θεωρείς σημαντικά ζώντας σε ένα συγκεκριμένο χρόνο και χ…

Ναι, αλλά, κύριε, στο γυμνάσιο τα ζητούν παπαγαλία… (ΙV)

Σαν άνθρωπος βαριέμαι τις λεπτομέρειες. Μου αρέσει οι συνομιλητές μου να μιλούν συνοπτικά, με ακρίβεια, εστιάζοντας στην ουσία του θέματος. Οι μυημένοι κατανοούν, επομένως, τι μαρτύρια περνάω στο Δημοτικό. Οι πολυαγαπημένοι μου κατά τ’ άλλα μαθητές δεν μπορούν να εκφραστούν συνοπτικά, δεν ξέρουν τι σημαίνει η λέξη ακρίβεια, ενώ αγνοούν την έννοια της ουσίας. Για τους αμύητους αναφέρω μόνο το εξής:

Πέρυσι κατέβαινα τις σκάλες του σχολείου μαζί με ένα μαθητή της ΣΤ΄. Αποφάσισα να αστειευτώ μαζί του λέγοντάς του πως θεωρούσα ότι είναι αδιάβαστος. Αμέσως μου πρότεινε να τον εξετάσω για να μου αποδείξει το αντίθετο και, για να μην τα πολυλογώ, διάλεξα την Ιστορία. Τον ρώτησα σε ποιο μάθημα βρίσκονταν και μου αποκρίθηκε πως ήταν στο κεφάλαιο 33. Φυσικά, όπως και εσείς, δε γνώριζα τι πραγματευόταν το κεφάλαιο και έτσι αυθόρμητα ρώτησα: «Με ποιο θέμα ασχολείται το κεφάλαιο;». Πανικός. Εκλιπαρούσε να μου πει όλο το μάθημα απέξω (αθάνατη παπαγαλία!) δεν μπορούσε όμως να πει με μια – δυο φράσεις …